Waarom de onderwijsinspectie vanaf nu kijkt naar digitale geletterdheid

17-09-2026 · 6 min leestijd

Zolang digitale geletterdheid geen kerndoel was, kon een inspectiebezoek er hooguit zijdelings over gaan. Nu het wél een kerndoel is, verandert dat: het hoort standaard mee te komen in de beoordeling van het onderwijsaanbod, net als taal en rekenen. Voor directie betekent dit vooral één ding: weten wat je moet kunnen laten zien, ruim vóórdat het gevraagd wordt.

Wat de inspectie bij een kerndoel toetst

De inspectie kijkt bij een kerndoel niet naar losse lesjes, maar naar drie dingen: is er een samenhangend aanbod (een leerlijn, geen incident), is er zicht op de ontwikkeling van leerlingen daarin, en is er een aantoonbare opbrengst. Voor digitale geletterdheid vertaalt zich dat naar concrete vragen die een school moet kunnen beantwoorden:

• Welk aanbod krijgt een leerling in groep 3, en welk in groep 7 — en zit daar een opbouw in?
• Wie binnen de school heeft zicht op of dat aanbod daadwerkelijk gegeven wordt?
• Hoe wordt vastgesteld of leerlingen de beoogde vaardigheden ook echt beheersen?

Een school die deze vragen kan beantwoorden met een document en een paar voorbeelden, staat er heel anders voor dan een school die moet improviseren.

Het verschil tussen "we doen er iets aan" en "we kunnen het aantonen"

Veel scholen doen al meer aan digitale geletterdheid dan ze op papier kunnen laten zien. Losse initiatieven van individuele leerkrachten, een projectweek hier en daar, een methode die deels gebruikt wordt — het bestaat, maar het staat nergens samenhangend beschreven. Bij een kerndoeltoets is dat een risico: niet omdat het onderwijs slecht is, maar omdat het niet aantoonbaar is. Aantoonbaarheid vraagt om drie dingen op papier: een leerlijn-overzicht per leerjaar, een verantwoordelijke die dat overzicht actueel houdt, en een vorm van evaluatie — hoe beperkt ook.

Wat je nu al kunt voorbereiden

• Leg vast wat er al gebeurt. Vaak is de eerste stap niet nieuw beleid maken, maar bestaand beleid zichtbaar maken.
• Maak de opbouw expliciet. Een tabel met per leerjaar het onderwerp en de vaardigheid is vaak al voldoende als startpunt.
• Kies een vaste vorm van evaluatie. Dat hoeft geen toets te zijn — een korte klassikale check of een digitaal dashboard van een lesmodule volstaat ook, zolang het consequent gebeurt.

De tijd die je nu hebt, heb je straks niet meer

Zolang toezicht op een nieuw kerndoel nog wordt ingeregeld, hebben scholen de ruimte om hun leerlijn op orde te brengen zonder dat het meteen als tekortkoming genoteerd wordt. Die ruimte is tijdelijk. Beginnen zodra het kerndoel wordt aangekondigd is goedkoper — in tijd en in stress — dan beginnen zodra het onderdeel van een inspectiebezoek is.

Veelgestelde vragen