Digitale geletterdheid per groep: wat leren leerlingen in groep 1 tot en met 8?
Wat leren leerlingen over digitale geletterdheid in groep 1 tot en met 8? Met de nieuwe kerndoelen moeten scholen een doorlopende leerlijn opbouwen, maar hoe ziet die er per groep uit? Dit overzicht laat per bouw zien wat je kunt verwachten in de vier domeinen: ICT-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking. Gebruik het als kapstok om je eigen leerlijn langs te leggen.
Let op
Dit is een praktisch voorbeeld, geen officieel voorschrift. De precieze kerndoelen stelt de overheid vast; SLO werkt leerlijnen en voorbeeldmateriaal uit. Gebruik dit overzicht om gaten in je eigen aanbod te zien.
Overzicht per bouw
| ICT-basisvaardigheden | Informatievaardigheden | Mediawijsheid | Computational thinking | |
|---|---|---|---|---|
| Groep 1–2 | Een tablet aan- en uitzetten, een app openen met hulp | Samen vragen stellen en antwoorden zoeken in boeken | Verschil tussen echt en verzonnen; afspraken over schermtijd | Volgorde en patronen leggen |
| Groep 3–4 | Inloggen met hulp, een bestand bewaren | Zoeken in een informatieboek of gekozen website | Reclame herkennen; niet alles wat je ziet is waar | Eenvoudige stappenplannen maken |
| Groep 5–6 | Zelf inloggen en uitloggen, wachtwoord geheimhouden | Zelf zoekwoorden kiezen, eerste keer een bron beoordelen | Wat deel je in een groepsapp; omgaan met online pesten | Een probleem opdelen, een stappenplan testen |
| Groep 7–8 | Sterk wachtwoord en tweestapsverificatie, privacy-instellingen | Bronnen natrekken, nepnieuws en bewerkte beelden herkennen | Algoritmes, nepprofielen, digitale voetafdruk | Abstraheren; een verdacht bericht systematisch ontleden |
Groep 1–2: ontdekken en benoemen
In de onderbouw gaat het om eerste ervaringen en woorden geven aan wat kinderen al zien. Kleuters gebruiken thuis vaak al een tablet of telefoon. Op school leren ze dat er afspraken zijn, dat niet alles wat ze zien echt is, en dat je antwoorden op vragen op verschillende plekken kunt vinden. Computational thinking zit in spelletjes met volgordes, patronen en routes.
Groep 3–4: eerste zelfstandige stappen
Leerlingen leren lezen en schrijven, en daarmee ook zelf iets opzoeken. Met hulp loggen ze in op de schoolomgeving en bewaren ze hun werk. Ze leren reclame herkennen en ontdekken dat een filmpje of plaatje je iets wil laten geloven of kopen. Stappenplannen maken bij alledaagse taken legt de basis voor computational thinking.
Groep 5–6: zelfstandig en eerste kritische vragen
Veel leerlingen krijgen in deze periode hun eerste eigen telefoon en zitten in groepsapps. Dat maakt mediawijsheid ineens heel concreet: wat deel je, hoe ga je met elkaar om, en wat doe je als iemand online gemeen doet? Bij informatievaardigheden is dit de groep waarin leerlingen leren een bron te beoordelen in plaats van alleen te vinden. Lees meer in de leerlijn informatievaardigheden op de basisschool.
Groep 7–8: kritisch, veilig en bewust
In de bovenbouw gaat het om nuance en eigen afwegingen. Leerlingen leren hoe algoritmes bepalen wat ze zien, hoe nepprofielen en phishing werken, en wat hun digitale voetafdruk over tien jaar nog over hen zegt. Ze maken een sterk wachtwoord en snappen waarom tweestapsverificatie ertoe doet. Een verdacht bericht ontleden in losse signalen verbindt computational thinking met digitale weerbaarheid. Voor concreet materiaal: zie mediawijsheid en lesmateriaal voor groep 7 en 8.
Zo gebruik je dit overzicht
- Leg je huidige aanbod ernaast. Zet per groep wat jullie al doen in de tabel en kleur wat ontbreekt.
- Kijk naar de domeinen die leeg blijven. Vaak zijn dat mediawijsheid in de middenbouw en computational thinking in de bovenbouw.
- Plan herhaling op een hoger niveau. Een onderwerp als online veiligheid hoort niet alleen in groep 8, maar komt elke bouw terug met meer diepgang.
- Kies materiaal dat meerdere domeinen tegelijk raakt. Dat scheelt lestijd en sluit beter aan bij hoe het in het echt werkt.
Achtergrond bij de domeinen en de wettelijke planning lees je in de vier SLO-domeinen van digitale geletterdheid en de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke groep begin je met digitale geletterdheid?
Al in groep 1–2. Kleuters gebruiken thuis vaak al een tablet, dus op school leren ze afspraken, het verschil tussen echt en verzonnen, en eerste stappen in volgorde en patronen.
Wat leren leerlingen in groep 5 en 6 over digitale geletterdheid?
Zelfstandig in- en uitloggen, een wachtwoord geheimhouden, zelf zoekwoorden kiezen en een bron voor het eerst beoordelen, en bewust omgaan met groepsapps en online pesten.
Wat leren leerlingen in groep 7 en 8 over digitale geletterdheid?
Bronnen natrekken, nepnieuws en bewerkte beelden herkennen, begrijpen hoe algoritmes werken, nepprofielen en phishing doorzien, een sterk wachtwoord en tweestapsverificatie gebruiken en nadenken over hun digitale voetafdruk.
Is er een verplichte leerlijn digitale geletterdheid per groep?
Nog niet per groep. De nieuwe kerndoelen beschrijven wat leerlingen aan het eind van de basisschool moeten kunnen. Hoe je dat per groep verdeelt, bepaalt de school zelf; SLO ontwikkelt voorbeeldleerlijnen.
Op zoek naar lessen die per groep passen en meerdere domeinen tegelijk oefenen, zonder voorbereiding voor de leerkracht?
Bekijk het aanbod →